Buresboahtin Sámi NissonForum siidui!

Dát leat SNF-Sámi NissonForuma ođđa ruovttusiiddut mat leat áin barggu vuolde. Siidduid váldogiella lea davvisámegiella, muhto vehážiid mielde bohtet dieđut maiddái dáro-, ruošša- ja eaŋgalsgillii. Dál vuos leat sámegiel- ja dárogielsiiddut doaimmas. Gulahala áinnas minguin e-poastta bokte: snf@trollnet.no

Elsa Laula riegádanbeaivi ain váilo almmolaš sámi levgenbeaivin

elsa2-nySNF lea 10 jagi áigi juo evttohan Elsa Laula Renberg riegádanbeaivvi almmolaš sámi levgenbeaivin. Ii leat vel ollašuvvan, vaikke Sámekonferánsa lea guorrasan evttohussii.

Govva: Elsa Laula Renberg čuččoda olgešbealde govas, 40 jahkásažžan. Govas leaba muđui Troanddin-nissonolbmoguovttos Ellen Lie (gurut b.) ja Anna Löfwander-Järwson, geat ovttas Elsain leigga 1917-čoahkkima čađaheami juolgin giehtan. Govva: Troanddima  Universitehtagirjerájus, govven: Hilfling-Rasmussen. Faksimiila vuollelis SNF ilbmadan Gába áigečállagis 3-4/1996, čálus ”Et kvinneliv” (Nissonolbmo eallin) – Elsa Laula Renberg birra.

SNF-Sámi NissonForum fuomášahttá ahte odne 29.11. lea oavánis Elsa Laula Renberg (1877-1931) riegádanbeaivi, mii galggašii maiddái ávvuduvvot sámi levgenbeaivin. -Muhto dađi bahábut ii oro Sámiráđđi ja Sámi Parlamentaralaš Ráđđi (SPR) vel ollašuhttán barggu virggálaččat dohkkehit dán beaivvi sámi levgenbeaivin, cealká SNF stivra. 

Sámekonferánsa sáddii ášši “Sámi nášuvnnalaš symbolat”-lávdegoddái/SPR

SNF lei ovdal Roavvenjárgga Sámiid 19. konferánssa (Sámekonferánssa) 2008 Sámiráđis ohcalan SNF stivrra evttohusa ahte Elsa Laula Renberg riegádanbeaivi šaddá sami levgenbeaivin. Elsa lei njunnošis oažžumin áigái vuosttas sámiid oktasaš čoagganeami guovvamánus 1917 Troanddimis. Danne leage guovvamánu 6.b. válljejuvvon Sámi Álbmotbeaivin. Boahtte jagi leat 80 jagi gollan dassái go Elsa jámii suoidnemánu 22.b. 1931.

SNF lei vuosttas geardde juo jagis 2000 dán evttohan Sámiráđđái, muhto evttohus ii meannuduvvon ovdal Sámekonferánssas 2008. Muhto dál orru ahte skábmamánu 29.b. ii vel leat virggálaččat šaddan sámi levgenbeaivin, vaikke Sámekonferánssa áirasat 2008 leat guorrasan evttohussii go dan gieđahalle,  ja leat dan sádden “Sámi nášuvnnalaš symbolat”-lávdegotti dohkkeheapmái.

elsa-laula-gaba-071

Ii leat logahuvvon levgenbeaivin

SNF bivdá Sámiráđi ja sámedikkiid/SPR dán ášši fuolahit farggamusat. SNF šálloša sakka go ášši ná ájihuvvo. SNF atná dán dili gutnehuhttimin Elsa Laula Renberg muittu. -Son ii leat vel joksan rámi ja gudni maid ánssáša, danne go dálá sámepolitihkalaš njunnošat eai oro vuoruheamen dán ášši eaige vel leat dan ollašuhttan, cealká SNF stivra. Jos áššis dattege lea dahkkon virggálaš mearrádus, de ohcala SNF dieđuid das. Aŋkke ii leat Elsa Laula Renbergga riegádanbeaivi logahuvvon sámi levgenbeaivin Sámiráđi neahttasiidduin.

 

elsa-kampskrift-11Na ba Elsa dáisttačála sámegillii?

SNF maiddái jearrá iigo Elsa Laula Renberg dáisttačála, ”Inför Lif eller Död?”,  almmuhuvvon 1904, dál galggašii lean ilbman maiddái sámegillii?  SPR galgá leat juo 2007:s mearridan čállosa jorgalahttit.

 Dieđut SPR barggus váilot

Sivva manne SNF ii dieđe vissásit dáin áššiin, lea go Interneahtas ii gávdno SPR čoahkkimiid ja mear-rádusaid birra, ja SPR lea neahttasiidu haga. Dát lea hui váidalahtti. Dán dilis eanaš sámit eai gártta diehtit sámi parlamentarihkáriid oktasaš bargguin ja áigumušain. – Lea go dát omd. Norgga Sámedikki njunnošiid profiilla mielde, geat celket sii leat lagabuid álbmoga bargagoahtán? jearrá SNF. 

3-pioneraSámepolitihkalaš láidesteaddjiid dahkat oidnosin

SNF stivrra oaivila mielde dás maiddái berre gessot ovdan ahte eanaš sámepolitihkalaš njunnošat ja searvvit, dadjat juo gitta Sámedikki ásaheapmái 1989, leat áibbas nuvttá ja iežas ruđaiguin rahčan ja čuollan sámeálbmoga boahtteáigge ja vuoigatvuođaid beale. Dan unnimusa maid dálá sámepolitihká-rat – geat návddašit erenoamáš buori bargodili – berrešit áimmahuššat, lea rámidit ja oidnosin dahkat  sámepolitihkalaš ofelaččaid. Dát livččii maiddái loktet olbmuid oppalaš máhttu sámiid historjjás, velá sámepolitihkalaš historjjásge.

Govva bajábealde: SNF stivra atná ahte dálá buorredilálaš sámepolitihkáriin lea ovddasvástádus gudnejahttit ja oidnosin dahkat sámepolitihkalaš láidesteaddjiid, okta sis lei Laulan Ealsa/ Elsa Laula Renberg. Dát velá loktešii olbmuid oppalaš máhttu sámiid historjjás. Govas ođđasat áiggi sámi láidesteaddjit ja SNF ovdánahttinbálkkašumi oažžut, gurut b. gielddasápmelaš Roza Jakovleva, gasku máttasápmelaš Louise Bäckman ja olgeš b. davvisápmelaš Biret Elle Láilá/Laila Somby Sandvik, SNF jahkečoahkkimis Stockholmmas golggotmánus. 2010. Govva: SNF

Duogášdieđut:

 SNFa dalá  preassadieđáhusas 12.09.2000: Bajilčála “Elsa Laula Renberg rahčamušat sápmelaš searvevuođa ovdii leat beitojuvvon”, daddjo ee.:

“SNF ávžžuha Sámiráđi /Sámekonferánssas mearridit Elsa Laula Renberg riegádanbeaivvi almmolaš sámi leavgabeaivin. Lea šállošahtti go Elsa ii leat joksan dan rámi ja gudni maid son ánssášivčče. Son lei ovdavázzin sápmelaččaid politihkalaš organiseremis, ja doaimmai sámi organiserema álgoáigo-dagas mannan čuohtejagi álggus. Seamma áiggi politihkárguovttos Sáppá Issát ja Anders Larsen gal beaggiga iežaska bargguid ovddas. Muhto ii go son Elsas lean losit noađđi guoddit? Mii diehtit mak-kár sajádat lei nissonolbmos ja eadneolbmos dalá áiggi servodagas, go son jođii ja ákkastalai politih-kas ovddas, ja seammás lei sihke nissonoolmmoš ja eadni – ja sápmelaš. Son fertii sihke ražastit eanet ja oaffaruššat eanet, vai su válde duođalažžan. Midjiide – otná servodatberošteaddji nissonolbmuide – báhcá máŋgga dáfus áddemeahttumin mo son nagodii oažžut áigái dan maid dagai.“ 

 

Sámiid 19. Konferánssa raporta, ilbman 2010:

“Elsa Laula Renberga riegádanbeaivvis 29.11. sámi levgenbeaivi

Sámiid 19. konfereansa gieđahalai evttohusa, ahte Elsa Laula Renberga riegadánbeaivi 29.11. šaddá sámi levgenbeaivin ja sáddii ášši Sámi nášuvnnalaš symbolat -lávdegoddái. Álgaga ođđa leavgabeaivvi birra lei buktán SNF-Sámi Nisson Forum, guhte bivddii gudnejahttit Elsa Laula Renberga barggu ja bidjat su riegádanbeaivvi 29.11 leavgabeaivin. Elsa Laula Renberg vuolggahii jurdaga lágidit stuorra sámečoahkkima Troanddimis 6.2.1917, ja dat leage Sámi álbmotbeaivvi duogážin.”   Sámiráđi neahttasiiddus: http://www.saamicouncil.net/?deptid=5436

elsa2-ny

Leave a Reply

 

 

 

You can use these HTML tags

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>