Davviriikkaid oktasaš kultuvra, historjá ja demokráhtalaš árbevierut leat láhčán vejolašvuođa ovdánahttit lagaš ja konstruktiivvalaš ovttasbarggu dásseárvosuorggis.”  (www.norden.org)

Čáppa sánit fal, muhto duohtavuohta lea ahte sámenissonat leat olgguštuvvon eaige beasa lávket davviriikkalaš dásseárvobargolatnjii.    Dát cealkámuš dáro- ja sámegillii maiddái dás .

Gohčodat dan vealaheapmin

“Davviriikkaid oktasaš kultuvra, historjá ja demokráhtalaš árbevierut leat láhčán vejolašvuođa ovdánahttit lagaš ja konstruktiivvalaš ovttasbarggu dásseárvosuorggis.”  (www.norden.org) dárogillii suomagillii

Čáppa sánit fal, muhto duohtavuohta lea ahte sámenissonat leat olgguštuvvon eaige beasa lávket davviriikkalaš dásseárvobargolatnjii.

Davviriikkalaš dásseárvoministtarráđis oasálastet Norga, Islánda, Dánmárku, Ruoŧŧa ja Suopma. Lassin oasálastet Ålánda, Kalaallit Nunaat (Ruonáeanan) ja Fearsullot. Na ba sámit? SNF-Sámi NissonForum lea 2006 rájes máŋggain oktavuođain cuiggodan sihke sámi, dáža ja davviriikkalaš eiseválddiide eahpedemokráhtalašvuođa das go sámit leat ásahuvvon davviriikkalaš dásseárvobarggu olggobealde. Guđa jagis ii leat dilli rievdan, iige dat leat dohkálaš.

Davviriikkaid ja iešstivrejuvvon guovlluid Ålándda, Kalaallit Nunaata ja Fearsulluid dásseárvovástideaddjiin lea dál vuogádat mo oktasaččat juohkit dieđuid, gulahallat ja hábmet strategiijaid. Ođđa davviriikkalaš dásseárvoprográmma 2011-2014 (dárogillii) (suomagillii)  lea ráhkaduvvon. SNF imašta man láhkai de vuhtiiváldet sámi nisson-, sohkabeal- ja dásseárvogažaldagaid davviriikkalaš eiseválddiid policyhábmemis ja muđui almmolaš davviriikkalaš dásseárvodoaibmabijuin. Eai go Suoma, Ruoŧa ja Norgga sámedikkit dás fuolastuvo?

Aŋkke SNF fuolastuvvá dás. Danne lea SNF guovvamánu 15.b. 2012 virggálaš váidaga sádden dásseárvo- ja vealahanvástideaddji eiseválddiide Suomas, Ruoŧas ja Norggas, ja dieđu das sádden Davviriikkalaš Ministtarráđđái, Norgga Mánáid- ja dásseárvodepartementii ja Sámi Parlamentaralaš Ráđđái (SPR).

SNF gáibida ahte sámit besset ovddastuvvot davviriikkalaš dásseárvobarggus eará Davviriikkaid guovlluiguin ja álbmogiiguin/našuvnnaiguin ovttaárvosaččat. Sámiid olggušteapmi lea vuoigatmeahttun ja árvvohuhttá min.  Dát vealaha sápmelaččaid álbmogin ja ferte leat  Davviriikkaid demokráhtalaš árbevieruid vuostá. Eandalit dárbbašuvvo ovddidit iešguđet riikkaid sámenissoniid dili almmolaš eiseválddiiguin sáhkalagaid ja sin doarjagiin. SNF vuordá ahte eiseválddit dál duođalaččat barget amas vealaheapmi ii joatkašuva.

SNF lea sádden SPR:ii breva, mas bivdit veahki bargat dan ovdii ahte ásahuvvojit vuogádagat nu ahte SNF ovttas eará sámiid orgánaiguin sáhttet gulahallat almmolaš  davviriikkalaš dásseárvobargguin ja váikkuhit dása. SPR bovdejuvvo ovttasbargui lágidit “Sámenissoniid jietna Davviriikkain”-nammasaš seminára 2012 čavčča, gosa bovdet sámi ja davviriikkalaš eiseválddiid geat vástidit dásseárvvus ja vealaheamis, váldit oasi.

Fuomašan veara lea ahte boahtte jagi lea 100 jagi dassái go nanosmahtte norgga nissonolbmuid demokráhtalaš vuoigatvuođaid ja nissonolbmot ožžo almmolaš jienastanvuoigatvuođa, ja 2012:s sámenissoniin fal ii leat vel iežamet jietna Davviriikkain.  Dáidá áigi laddan dan lágidit sadjái – ovdal go 2013:s ávvudišgoahtit ?

Lihkku nissonbeivviin!

SNF-Sámi NissonForum stivra

Gudrun E E Lindi, May-Lisbeth Myrhaug, Annele Gaup, Ellacarin Blind, Ritva Torikka

 

Govva: SNF deaivvadii Norgga 2013-jienastanvuoigatvuođaávvudemiid lávdegotti jođiheaddjjiin, ovddeš stuoradiggepresideanta Kirsti Kolle Grøndahl (gasku), áimmahuššat dan ahte historjjálaččat mávssolaš sámenissonat ja sámi demokratiijaovdáneapmige čalmmustahttojuvvo ávvudeami oktavuođas. Gurut b. Biret Elle Láila/Laila Somby Sandvik, olgeš b. Julius Iŋggá Gudrun Eliissá/Gudrun E Eriksen Lindi. Čoahkkin lei Sámedikkis Kárášjogas golggotmánus 2011.  Govva: SNF